വധശിക്ഷാ കേസുകളിൽ സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിർണ്ണായക ഇടപെടലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അവലോകനമാണിത്. ബച്ചൻ സിംഗ് കേസിൽ വധശിക്ഷ ശരിവെക്കുമ്പോഴും ജുഡീഷ്യൽ വിവേചനാധികാരത്തിന് കോടതി കർശനമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തി. പിന്നീട് മനോജ് വേഴ്സസ് മധ്യപ്രദേശ് കേസിൽ മാനസികാരോഗ്യ റിപ്പോർട്ടുകളും പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രായോഗിക നിർദ്ദേശങ്ങൾ കോടതി നിർബന്ധമാക്കി.
In Bachan Singh, the apex court upheld the death penalty but laid down guidelines for judicial discretion; in Manoj v. State of Madhya Pradesh, it prescribed 'practical guidelines', including the submission of mental health evaluations and custody conduct reports of the accused
The Day Against the Death Penalty, observed on October 10, offered a fitting moment to look back on how the Supreme Court's 1980 safeguards, laid down when it upheld capital punishment, have fared over the past four decades.
In Bachan Singh v. State of Punjab (1980), the Constitution Bench upheld the death penalty, but imposed specific conditions in the shape of guidelines for the exercise of judicial discretion. Following the legislative scheme of Section 354(3) of the CrPC, now Section 393(3) of the Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS), 2023, life imprisonment was to be the norm, and death sentence could be imposed only for "special reasons". Courts were to weigh the circumstances of the crime alongside those of the accused, and impose death only where life imprisonment was "unquestionably foreclosed".